Ετικέτα: Νεκτάριος – Γεώργιος Κωνσταντινίδης

Κυκλοφορεί «La Réunification des deux Corées de Joël Pommerat : Entre le paradoxe et le conflit»

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Liberal Books η μονογραφία του Νεκτάριου-Γεώργιου Κωνσταντινίδη με τίτλο «La Réunification des deux Corées de Joël Pommerat : Entre le paradoxe et le conflit». Πρόκειται για μια διεξοδική μελέτη του έργου Η Επανένωση της Βόρειας με τη Νότια Κορέα του Γάλλου θεατρικού συγγραφέα Ζοέλ Πομμερά. Το ελληνικό κοινό γνώρισε το εν λόγω έργο μέσα από την επιτυχημένη παράσταση του Θεάτρου Τέχνης που ανέβηκε για δύο περιόδους σε μετάφραση Μαριάννας Κάλμπαρη και σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη.

Το βιβλίο είναι γραμμένο στη γαλλική γλώσσα και προέκυψε από τις πανεπιστημιακές παραδόσεις του Κωνσταντινίδη στο Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΕΚΠΑ, όπου δίδαξε το μάθημα «Η αισθητική του μοντέρνου και του μετα-μοντέρνου στο θέατρο του 20ου αιώνα». Στα τρία κεφάλαια της μονογραφίας, αναλύονται διεξοδικά τα είκοσι αυτόνομα επεισόδια του σπονδυλωτού έργου του Πομμερά μέσα από θεωρητικά εργαλεία της σημειωτικής του θεατρικού λόγου.

Ο Ζοέλ Πομμερά γεννήθηκε το 1963. Συγγραφέας και σκηνοθέτης των δικών του έργων αποκλειστικά, ανακάλυψε το πάθος του για το θέατρο σε ηλικία 12 ετών στο Φεστιβάλ της Αβινιόν. Έξι χρόνια αργότερα, συνεργάστηκε ως κωμικός με έναν επαρχιακό θίασο, αλλά γρήγορα αποφάσισε να αφοσιωθεί στη συγγραφή θεατρικών έργων και στη σκηνοθεσία. Το 1990 ίδρυσε τον θίασο Louis Brouillard και δημιούργησε τις πρώτες του παραστάσεις στο Théâtre de la Main d’Or στο Παρίσι. Η φήμη και το κύρος του θιάσου απογειώθηκαν, ύστερα από την επιτυχία του έργου του Πομμερά «Au Monde» το 2004. Από το 2005 έως το 2008, υπήρξε μόνιμος καλλιτεχνικός συνεργάτης της Espace Malraux, της Εθνικής Σκηνής του Σαμπερί και της Σαβοΐας. Από το 2007 έως την άνοιξη του 2010, συνεργάστηκε με τον Πήτερ Μπρουκ στο θέατρο Bouffes du Nord στο Παρίσι. Έκτοτε, είναι μόνιμος καλλιτεχνικός συνεργάτης στο Ateliers Berthier του Odeon-Théâtre de L’Europe και στο Εθνικό θέατρο των Βρυξελλών. Τον Ιούλιο του 2006, ο Ζοέλ Πομμερά και ο θίασός του ήταν οι επίσημοι προσκεκλημένοι στο 60ο Φεστιβάλ της Αβινιόν. Από το 2006 και ύστερα, ο Ζοέλ Πομμερά έχει επανειλημμένως λάβει το Βραβείο Μolière και το Μέγα Βραβείο της Ένωσης Κριτικών και το 2010 του απονεμήθηκε το Βραβείο Θεάτρου της Εταιρίας Συγγραφέων και Δραματουργών. Το έργο «Η Επανένωση της Βόρειας με τη Νότια Κορέα» γράφτηκε το 2012 και πρωτοπαίχτηκε στο Παρίσι, στο θέατρο Οντεόν, το 2013. Τιμήθηκε με πολλά βραβεία (Prix Beaumarchais/le Figaro du meilleur auteur, Prix du Meilleur Spectacle public au Palmarès du théâtre et Prix de la meilleure création d’une pièce en langue française du Syndicat de la critique). Από τις εκδόσεις Actes Sud – Papiers έχει εκδοθεί το σύνολο του έργου του.

Ο Νεκτάριος-Γεώργιος Κωνσταντινίδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1981. Είναι αριστούχος διδάκτωρ του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (υπότροφος ΙΚΥ), κριτικός θεάτρου, μεταφραστής και καθηγητής γαλλικών. Εκπονεί, από το 2016, μεταδιδακτορική έρευνα στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, με θέμα «Το γαλλόφωνο θέατρο στην ελληνική σκηνή του 21ου αιώνα».Κείμενά του δημοσιεύονται σε επιστημονικά περιοδικά, εφημερίδες, και διαδικτυακές σελίδες που σχετίζονται με το θέατρο στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Μεταφράσεις του γαλλόφωνων θεατρικών έργων έχουν εκδοθεί και παρουσιαστεί από ελληνικούς θιάσους. Είναι μέλος του Κέντρου Σημειολογίας του Θεάτρου και της Επιστημονικής Επιτροπής του περιοδικού Θεατρογραφίες.

Nektarios-Georgios Konstantinidis La Réunification des deux Corées de Joël Pommerat : Entre le paradoxe et le conflit

ISBN 978-618-5012-36-6 Τιμή: 10 ευρώ
Eκδόσεις Liberal Books Γράμμου 28, Ζωγράφου, 157 73 Aθήνα
Tηλ. : 210-64.50.048, Fax : 210-64.49.924
www.liberalbooks.gr, e-mail : liberalbks@gmail.com

Kυκλοφορεί για πρώτη φορά στα ελληνικά, από τις εκδόσεις «Σοκόλη» η κωμωδία του Γάλλου ακαδημαϊκού Μαρσέλ Πανιόλ «Τοπάζ»

Κυκλοφορεί, για πρώτη φορά στα ελληνικά, από τις εκδόσεις «Σοκόλη» η κωμωδία του Γάλλου ακαδημαϊκού Μαρσέλ Πανιόλ, «Τοπάζ», σε μετάφραση Νεκτάριου – Γεώργιου Κωνσταντινίδη και επιμέλεια – εισαγωγή Ανδρέα Στάικου. Το έργο είναι ευρέως γνωστό από τις τρεις κινηματογραφικές του εκδοχές και κυρίως από την ερμηνεία του μεγάλου ηθοποιού Fernandel.

Λίγα λόγια για το έργο

Με αφορμή την ιστορία μύησης ενός δασκάλου στη διαφθορά του δημόσιου βίου, ο Πανιόλ δημιούργησε τον υποδειγματικό τύπο ενός καιροσκόπου παρά τη θέλησή του. Καιροσκόπος παρά τη θέλησή του θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ο υπότιτλος του έργου. Ο Τοπάζ είναι μια μεταφορά στην οποία καταδεικνύεται αριστοτεχνικά η εξέλιξη του ανερμάτιστου, αγόμενου και φερόμενου, έρμαιου των περιστάσεων, ασήμαντου άνδρα, ο οποίος οδηγείται στην εξουσία και χρησιμοποιείται από την εξουσία. Μια ιδιοφυής μεταφορά που ανταποκρίνεται πλήρως στις σταδιοδρομίες ασήμαντων κυρίως πολιτικών προσώπων, όταν το ηθικό πλεονέκτημα, το δήθεν ηθικό πλεονέκτημα της, ούτως ή άλλως, εξοφλημένης ιδεολογίας τους κονιορτοποιείται, όταν η μιζέρια της αφάνειας μεταβάλλεται σε μιζέρια της εξουσίας.

Με καταφύγιο στο γέλιο, ο Πανιόλ έγραψε μια κωμωδία για κλάματα.

Βιογραφικό του συγγραφέα

Ο Μαρσέλ Πανιόλ (Ομπάν 1895-Παρίσι 1974) υπήρξε Γάλλος συγγραφέας, σεναριογράφος, παραγωγός και σκηνοθέτης του κινηματογράφου. Το πρώτο έργο του που ανέβηκε στη σκηνή ήταν Οι έμποροι της δόξας, για να ακολουθήσει το Τζαζ και το Τοπάζ, το οποίο τον καθιέρωσε ως θεατρικό συγγραφέα. Το Τοπάζ παίχτηκε για δύο χρόνια στο Παρίσι και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο Μπρόντγουεϊ και στον κινηματογράφο. Το 1933, οικονομικά ευκατάστατος χάρη στη μεταφορά των έργων του στον κινηματογράφο, ίδρυσε τη δική του εταιρεία παραγωγής και στούντιο, άρχισε να σκηνοθετεί ο ίδιος και συνεργάστηκε με τους σπουδαιότερους ηθοποιούς εκείνης της εποχής σε ηθογραφικές ταινίες μεγάλης λαϊκής απήχησης, διακρινόμενες από σφιχτοδεμένη δομή και ρεαλιστικό διάλογο. Ανάμεσά τους, η Γυναίκα του Φούρναρη, ταινία που ο Όρσον Ουέλς θεωρούσε μια από τις κορυφαίες ταινίες όλων των εποχών. Το 1946 υπήρξε ο πρώτος κινηματογραφιστής που εκλέχτηκε μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας. Από το 1956 και ύστερα, απομακρύνθηκε από το σινεμά και το θέατρο και στράφηκε στη συγγραφή αυτοβιογραφικών έργων με φόντο την αγαπημένη του Προβηγκία.

Βιογραφικό σημείωμα μεταφραστή

Ο Νεκτάριος-Γεώργιος Κωνσταντινίδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1981. Είναι αριστούχος διδάκτωρ του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (υπότροφος ΙΚΥ), κριτικός θεάτρου, μεταφραστής και καθηγητής γαλλικών. Εκπονεί, από το 2016, μεταδιδακτορική έρευνα στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, με θέμα «Το γαλλόφωνο θέατρο στην ελληνική σκηνή του 21ου αιώνα».

Κείμενά του δημοσιεύονται σε επιστημονικά περιοδικά, εφημερίδες, και διαδικτυακές σελίδες που σχετίζονται με το θέατρο στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Μεταφράσεις του γαλλόφωνων θεατρικών έργων έχουν εκδοθεί και παρουσιαστεί από ελληνικούς θιάσους. Είναι μέλος του Κέντρου Σημειολογίας του Θεάτρου και της Επιστημονικής Επιτροπής του περιοδικού Θεατρογραφίες.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΟΚΟΛΗ
ΔΙΔΟΤΟΥ 29
ΑΘΗΝΑ 106 80
ΤΗΛ./FAX: 210 3805520-210 3822732
http: www.sokolis.gr
e-mail: mari@sokolis.gr

Σόδομα & Γόμορρα του Ζαν Ζιρωντού μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Βακχικόν

Η ανέφικτη τέλεια ένωση του ζεύγους είναι το κεντρικό θέμα στα Σόδομα & Γόμορρα. Ο άγγελος εξ ουρανού έρχεται να παρατηρήσει και να προειδοποιήσει: μόνο ένα ζευγάρι που αγαπιέται αληθινά είναι ικανό να σώσει τον κόσμο από τον όλεθρο της καταστροφής.

Τα Σόδομα & Γόμορρα άρχισαν να γράφονται το 1939. Ολοκληρώθηκαν τον χειμώνα του 1941 με 1942 και κυκλοφόρησαν το 1943, μέσα στη γερμανική Κατοχή. Είναι φυσικό η διάθεση του συγγραφέα τους να είναι σκοτεινή, απαισιόδοξη.

Η παρούσα έκδοση μεταφράστηκε από το πρωτότυπο και κυκλοφορεί για πρώτη φορά στα ελληνικά.

Ο Ζαν Ζιρωντού (Bellac, 29 Οκτωβρίου 1882 – Παρίσι 31 Ιανουαρίου 1944) φοίτησε στην περίφημη École Normale Supérieure, επιλέγοντας να ειδικευθεί στις «γερμανικές σπουδές». Ταξίδεψε στη Γερμανία, στις Η.Π.Α. και στο Παρίσι, συχνάζοντας στα φιλολογικά στέκια.

Καθοριστική υπήρξε η γνωριμία του με τον μεγάλο θεατράνθρωπο Λουί Ζουβέ, που τον βοήθησε να ανακαλύψει τη βαθύτερη κλίση του: το θέατρο. Από το μυθιστόρημά του Siegfied et le Limousin εμπνέεται το καταφανώς ανώτερο ομώνυμο θεατρικό Ζίγκφριντ (1928). Από τότε, σχεδόν κάθε χρόνο έγραφε ένα νέο έργο: Αμφιτρύων (1929), Ιουδήθ (1931), Ιντερμέτζο (1933), Τέσσα (1934), Ο Πόλεμος της Τροίας δεν θα γίνει (1935), Ηλέκτρα (1939), Οντίν (1939).

Μες στη δύσκολη συγκυρία του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, ο Ζιρωντού επέστρεψε στο θέατρο με τα Σόδομα & Γόμορρα (1943). Πεθαίνει τον Ιανουάριο του 1944 χωρίς να προλάβει να δει τη χώρα του απελευθερωμένη. Ο φίλος του Λουί Ζουβέ θα ανεβάσει το 1946 την πολύ γνωστή, και στο ελληνικό κοινό, «προφητική» του κωμωδία Η τρελή του Σαγιό (1945).

Βιογραφικό σημείωμα μεταφραστή
Ο Νεκτάριος – Γεώργιος Κωνσταντινίδης είναι αριστούχος διδάκτωρ του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (υπότροφος ΙΚΥ), κριτικός θεάτρου, μεταφραστής και καθηγητής γαλλικών, εκπονεί, από το 2016, μεταδιδακτορική έρευνα στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, με θέμα «Το γαλλόφωνο θέατρο στην ελληνική σκηνή του 21ου αιώνα».  Κείμενά του δημοσιεύονται σε επιστημονικά περιοδικά, εφημερίδες, και διαδικτυακές σελίδες που σχετίζονται με το θέατρο στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Μεταφράσεις γαλλόφωνων θεατρικών έργων έχουν εκδοθεί και παρουσιαστεί από ελληνικούς θιάσους. Είναι μέλος του Κέντρου Σημειολογίας του Θεάτρου και της Επιστημονικής Επιτροπής του περιοδικού «Θεατρογραφίες».

Συγγραφέας: Ζαν Ζιρωντού
Μεταφραστής: Νεκτάριος-Γεώργιος Κωνσταντινίδης
Εξώφυλλο: Shibari
Χρονολογία: Απρίλιος 2017
Είδος: Ξένο θέατρο
ISBN: 978-618-5286-56-9
Σελίδες: 124
Κεντρική διάθεση: Εκδόσεις Βακχικόν, Ασκληπιού 17, 106 80, Αθήνα Tηλ: 2103637867  ||  Vakxikon.gr  ||  Email: info@vakxikon.gr

«Κάποτε ήσουν καλό παιδί του Ζαν Ανούιγ: Από το διακείμενο στην αισθητική του μετα – μοντέρνου» μονογραφία του Νεκτάριου – Γεώργιου Κωνσταντινίδη

«Κάποτε ήσουν καλό παιδί του Ζαν Ανούιγ: Από το διακείμενο στην αισθητική του μετα – μοντέρνου» είναι ο τίτλος της μονογραφίας του Νεκτάριου – Γεώργιου Κωνσταντινίδη που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Σοκόλη. 

Πρόκειται για μία θεωρητική μελέτη η οποία διαπραγματεύεται ένα από τα «Απόκρυφα» (pièces secrètes) θεατρικά έργα του Γάλλου συγγραφέα που γράφτηκε το 1972.

Με αφορμή αυτό το έργο, ο μελετητής γράφει ένα δοκίμιο στο οποίο αναλύονται οι έννοιες του διακειμένου και η αισθητική του μεταμοντέρνου μέσα από τη μέθοδο της σημειολογίας του θεάτρου. Στη θεωρητική του προσέγγιση εφαρμόζει την γκρεμασική θεωρία, το σημαίνον τετράγωνο, τη θεωρία της αλληλουχίας των Σκηνών, όπως την προτείνει η Μαρία Θωμαδάκη στο βιβλίο της «Θεατρικός αντικατοπτρισμός. Εισαγωγή στην παραστασιολογία» και την Αρχή της Συνεργασιμότητας (Cooperative principle) του Grice.

Το βιβλίο αποτελείται από δύο Κεφάλαια και στο Παράρτημα δημοσιεύεται ολόκληρη η μετάφραση του έργου «Κάποτε ήσουν καλό παιδί» (Tu étais si gentil quand tu étais petit!) του Ανούιγ, την οποία υπογράφει ο ίδιος ο μελετητής. Αξίζει να σημειωθεί ότι το έργο του Ανούιγ μεταφράζεται για πρώτη φορά στα ελληνικά. Έτσι ο αναγνώστης κρατάει στα χέρια του το έργο του Γάλλου συγγραφέα μαζί με την θεωρητική του ανάλυση.

Το δραματικό υπόβαθρο του έργου Κάποτε ήσουν καλό παιδί εδράζεται στον μύθο του Ορέστη και ειδικότερα στις Χοηφόρους, την τραγωδία που αποτελεί το δεύτερο μέρος της τριλογίας Ορέστεια του Αισχύλου. Ακρογωνιαίος λίθος της τριλογίας, ο Ορέστης ορίζεται – και μένει έτσι στην Ιστορία – από την ύψιστη ύβρη της μητροκτονίας. Στην εκδοχή του Ανούιγ, ο Ορέστης ακολουθείται από το αμαρτωλό του παρελθόν παρουσιάζοντας την εικόνα ενός δραματικού προσώπου που οδεύει σε αναζήτηση «χαλαρού» και ευέλικτου περιβάλλοντος, για να μπορέσει ίσως κάποτε να αποκτήσει μια νέα ταυτότητα. 

Ο Ζαν Ανούιγ [Jean Anouilh], (1910 – 1987) ανήκει στους συγγραφείς εκείνους που αφοσιώνονται στην παρατήρηση της ιστορικής «αρένας» της κοινωνίας για να την μετουσιώσουν σε καλλιτεχνικό γεγονός. Προερχόμενος από μια μέση αστική τάξη, εκφράζεται χωρίς εξάρσεις, με το μέτρο που επιβάλλει, κατ’ αρχάς, η επιβίωση και, δευτερευόντως, η ανάγκη δημιουργίας Τέχνης. Όλο το θεατρικό του έργο εμφανίζεται εξαιρετικά πολύμορφο και ποικίλο από την άποψη της αισθητικής, την οποία υποστηρίζει η εκάστοτε τροπή της θεματικής σε συνδυασμό με την ποιότητα του λόγου και της δράσης. Τα έργα του «αυτοαξιολογούνται» σε έργα που προβάλλουν το μαύρο, έργα που προκρίνουν τη διάθεση του ροζ, έργα υψιπετούς έμπνευσης, έργα που επιστρέφουν στο σκουρόχρωμο, έργα που τρίζουν όπως ένας σκουριασμένος μηχανισμός.

Βιογραφικό σημείωμα μελετητή

Ο Νεκτάριος – Γεώργιος Κωνσταντινίδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1981. Αριστούχος διδάκτωρ του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (υπότροφος ΙΚΥ), κριτικός θεάτρου, μεταφραστής και καθηγητής γαλλικών, εκπονεί, από το 2016, μεταδιδακτορική έρευνα στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, με θέμα «Το γαλλόφωνο θέατρο στην ελληνική σκηνή του 21ου αιώνα».

Κείμενά του δημοσιεύονται σε επιστημονικά περιοδικά, εφημερίδες, και διαδικτυακές σελίδες που σχετίζονται με το θέατρο στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Μεταφράσεις γαλλόφωνων θεατρικών έργων έχουν εκδοθεί και παρουσιαστεί από ελληνικούς θιάσους. Είναι μέλος του Κέντρου Σημειολογίας του Θεάτρου και της Επιστημονικής Επιτροπής του περιοδικού «Θεατρογραφίες».

«Κάποτε ήσουν καλό παιδί του Ζαν Ανούιγ: Από το διακείμενο στην αισθητική του μετα – μοντέρνου»

ISBN: 978-618-5139-80-3

Σελίδες: 128

Τιμή: 12 ευρώ

Κεντρική διάθεση: Εκδόσεις Σοκόλη
Σπυρίδωνος Τρικούπη 3-5, Αθήνα 106 83
τηλ./fax: 210 3805520, 210 3822732
http: www.sokolis.gr || e-mail: mari@sokolis.gr

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ηριδανός το γαλλικό ρομαντικό δράμα του Βίκτωρος Ουγκώ Μαρία Τυδώρ (Marie Tudor) σε μετάφραση Νεκτάριου-Γεώργιου Κωνσταντινίδη

Μέσα από μια πλοκή που κρατάει σε εγρήγορση τον θεατή, ο Βίκτωρ Ουγκώ οικοδομεί τον χαρακτήρα της Μαρίας Τυδώρ πάνω σε μία αντινομία: Η Μαρία είναι βασίλισσα (η αιμοσταγής βασίλισσα), κρατάει την εξουσία στα χέρια της, αλλά είναι συνάμα και μια γυναίκα παραδομένη στη δίνη του πάθους. Αυτή ακριβώς η σύγκρουση του πάθους απ’ τη μία πλευρά και του χρέους της ως βασίλισσα απ’ την άλλη, συνιστά την ουσία του δράματος.

Το θεατρικό έργο γράφτηκε το 1833, ενώ η δράση του εξελίσσεται στο Λονδίνο το 1553.  Η Μαρία Τυδώρ, τρελά ερωτευμένη με τον Ιταλικής καταγωγής τυχοδιώκτη Φαμπιάνι, τον γεμίζει πλούτη και τίτλους. Εκείνος αποθρασύνεται και αποκεφαλίζει όσους τον μισούν. Οι σύμβουλοι της βασίλισσας και ο λαός στήνουν σχέδιο εξόντωσής του. Το έργο χωρίζεται σε τρεις Ημέρες – Πράξεις.

Το βιβλίο προλογίζει η Δέσποινα Προβατά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Σύντομο βιογραφικό σημείωμα μεταφραστή
Ο Νεκτάριος-Γεώργιος Κωνσταντινίδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1981. Αριστούχος διδάκτωρ του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (Υπότροφος ΙΚΥ), εργάζεται ως κριτικός θεάτρου, μεταφραστής και καθηγητής γαλλικών. Από τον Οκτώβριο του 2016 εκπονεί μεταδιδακτορική έρευνα στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ με θέμα «Το γαλλόφωνο θέατρο στην ελληνική σκηνή του 21ου αιώνα». Κείμενα και κριτικές του για το θέατρο δημοσιεύονται σε εφημερίδες, περιοδικά και διαδικτυακές σελίδες στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Συμμετέχει ενεργά σε ομιλίες και συνέδρια. Έχει υπογράψει μεταφράσεις γαλλόφωνων θεατρικών έργων που έχουν εκδοθεί και παρουσιαστεί από ελληνικούς θιάσους. Μέλος του Κέντρου Σημειολογίας του Θεάτρου και της Επιστημονικής Επιτροπής του περιοδικού «Θεατρογραφίες».

Σελίδες: 154
Τιμή: 14,31 €
ISBN: 978-960-335-385-0
Εκδόσεις Ηριδανός
Χαριλάου Τρικούπη 24, 106 79 Αθήνα
τηλ./fax:: (210)3847660
email: heridanos_papakosta@yahoo.gr

 

Συνέντευξη του μεταφραστή θεατρικών έργων Νεκτάριου – Γεώργιου Κωνσταντινίδη

Ο μεταφραστής θεατρικών έργων είναι ο απαραίτητος μεσολαβητής ανάμεσα στον συγγραφέα και το κοινό. Με ποια εργαλεία; Πόσο είναι και δραματουργός;
Θεωρώ ότι η μετάφραση είναι μια δημιουργική διαδικασία, καθώς καλείσαι να σκεφτείς και να βρεις λύσεις. Καλείσαι να προσαρμόσεις με ευρηματικότητα το ύφος και το νόημα του συγγραφέα από μια γλώσσα σε μια άλλη. Ο μεταφραστής, θέλοντας και μη, ερμηνεύει το κείμενο. Δεν είναι όμως συγγραφέας. Πρέπει να βρει το όριο, τη χρυσή τομή. Είναι γνωστή η φράση ότι «η μετάφραση είναι μία προδοσία». Είναι λογικό. Άλλους κανόνες και άλλη δομή έχει η κάθε γλώσσα. Ο μεταφραστής πρέπει να σκέφτεται στην ξένη γλώσσα και να βρίσκει την αντιστοιχία στη γλώσσα-στόχο, δηλαδή την μητρική του. Να είναι σαφής, κατανοητός και ταυτοχρόνως «αόρατος»…

Πιστεύω ότι η θεατρική μετάφραση είναι μια έναρξη διαλόγου με το κείμενο πριν το παραλάβει ο σκηνοθέτης, πριν το διαβάσουν οι ηθοποιοί, πριν το ακούσει ο θεατής. Ο θεατρικός μεταφραστής καταθέτει τη δική του οπτική γωνία για το έργο, συχνά καταφεύγει στις εμμονές του. Οι εμμονές, μετά από καιρό, δημιουργούν αυτό που αποκαλούμε «προσωπικό ύφος». Λέμε, για παράδειγμα, αυτή η μετάφραση είναι του τάδε. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε τους κανόνες αισθητικής που προτείνει ο δραματουργός.

Ποιες είναι οι δυσκολίες μετάφρασης ενός κειμένου που προορίζεται για παράσταση και όχι για ανάγνωση;
Ο λόγος στο θέατρο πρέπει να εκφωνηθεί, πρέπει να ακουστεί. Είναι σα να μη γράφτηκε ποτέ, σαν αυτά τα λόγια να γεννήθηκαν εκείνη τη στιγμή. Η προφορικότητα, επομένως, έχει σημασία. Ο ηθοποιός πρέπει να μπορεί να εκφέρει με άνεση το κείμενο. Ο λόγος να ρέει αβίαστα. Μεγάλη σημασία να δίνεται στο ρυθμό της φράσης, στην επιλογή και τον τονισμό των λέξεων, στο εύηχο κείμενο.

Πώς ξεκινήσατε να ασχολείστε με τη μετάφραση και από ποια γλώσσα μεταφράζετε;
Μεταφράζω αποκλειστικά από τα γαλλικά προς τα ελληνικά και ασχολούμαι μόνο με το θέατρο. Η ενασχόλησή μου με τη μετάφραση ξεκίνησε κατά τη διάρκεια της εκπόνησης του διδακτορικού μου, που αφορούσε στη δραματουργία του Αργεντινού καρτουνίστα Κοπί. Μελετώντας περίπου 15 θεατρικά του έργα, άρχισα να φαντάζομαι πώς θα μπορούσε να είναι κάθε του κείμενο στα ελληνικά. Εκείνη την περίοδο, ο συγγραφέας Ανδρέας Στάικος δίδασκε θεατρική μετάφραση σε ένα λογοτεχνικό εργαστήρι. Γράφτηκα στο μάθημά του και ξεκίνησα να μεταφράζω τη «Νύχτα της Κυρίας Λουσιέν» του Κοπί. Ένα χρόνο αργότερα, το κείμενο δημοσιεύθηκε από τις εκδόσεις «Δωδώνη» και παρουσιάστηκε στο θέατρο «Πρόβα». Παθιάστηκα και μετέφρασα όλα τα έργα του Αργεντινού συγγραφέα, τα οποία κυκλοφόρησαν σε δύο τόμους από τις εκδόσεις «Άπαρσις». Μεταφράσεις του Κοπί παρουσιάστηκαν στο «Θέατρο Τέχνης», στο «Αγγέλων Βήμα» και στο «Θέατρο Έξω από τα Τείχη». Στη συνέχεια, μετέφρασα τη «Λουκρητία Βοργία» και τη «Μαρία Τυδώρ» του Βίκτωρ Ουγκώ, τον «Άμλετ» του Κολτές, τον «Λορεντζάτσιο» του Μυσέ (εκδόσεις Σοκόλη) και το «Κλωντέλ και Κάφκα» του Αρραμπάλ (εκδόσεις Ηριδανός).

Ο «Λορεντζάτσιο» θεωρείται ο Άμλετ της Γαλλίας. Μιλήστε μας για την αναμέτρησή σας με αυτό το κείμενο.
Το καλοκαίρι του 2000 είχα την τύχη να παρακολουθήσω μια 4ωρη παράσταση του «Λορεντζάτσιο» στο Παλαί ντε Παπ στο Φεστιβάλ Αβινιόν στη Γαλλία. Την απόφαση να μεταφράσω το έργο την έλαβα τον Μάρτιο του 2016, όταν πληροφορήθηκα ότι το έργο θα συμπεριληφθεί στο πρόγραμμα του διπλώματος Sorbonne II για τη διετία 2017-2018. Απαιτητική εργασία. Δύσκολο έργο. Μεγάλη η πρόκληση για ένα νέο μεταφραστή όπως εγώ. Ιδιωματισμοί του 19ου αιώνα έπρεπε να βρουν την αντιστοιχία τους με το σήμερα. Έπρεπε να αποδοθεί το ύφος του ρομαντισμού και να διατηρηθεί η προφορικότητα του θεατρικού λόγου. Κάποια ιστορικά στοιχεία χρειάστηκαν παραπομπές και επεξηγήσεις. Δεν προχώρησα σε καμμία περικοπή.

Οι μεταφράσεις γερνούν πιο γρήγορα από το έργο…
Τα έργα βάζουν στοίχημα με το χρόνο. Ή επιβιώνουν ή περνούν στη λήθη. Όταν μεταφράζονται συνεχίζουν το «ταξίδι» τους. Σε κάθε εποχή, τα σπουδαία έργα μεταφράζονται ξανά και ξανά. Η γλώσσα διαρκώς αλλάζει, τα δεδομένα μετατοπίζονται, οι απόψεις αναθεωρούνται κ.ο.κ Βλέπουμε στα κείμενα πτυχές στις οποίες δεν είχαμε δώσει ιδιαίτερη σημασία.

Μεταφράζετε αυτήν την περίοδο κάποιο έργο;
Σύντομα θα εκδοθεί ένα κείμενο του Ζαν Ανούιγ που δεν έχει μέχρι σήμερα μεταφραστεί και ανήκει στα «Απόκρυφά» του έργα. Αυτήν την περίοδο έχω αφοσιωθεί στο έργο του Ζαν Ζιρωντού «Σόδομα και Γόμορρα».

Σύντομο βιογραφικό σημείωμα μεταφραστή

Ο Νεκτάριος-Γεώργιος Κωνσταντινίδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1981. Αριστούχος διδάκτωρ του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (Υπότροφος ΙΚΥ), εργάζεται ως κριτικός θεάτρου, μεταφραστής και καθηγητής γαλλικών. Από τον Οκτώβριο του 2016 εκπονεί μεταδιδακτορική έρευνα στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ με θέμα «Το γαλλόφωνο θέατρο στην ελληνική σκηνή του 21ου αιώνα». Κείμενα και κριτικές του για το θέατρο δημοσιεύονται σε εφημερίδες, περιοδικά και διαδικτυακές σελίδες στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Συμμετέχει ενεργά σε ομιλίες και συνέδρια. Έχει υπογράψει μεταφράσεις γαλλόφωνων θεατρικών έργων που έχουν εκδοθεί και παρουσιαστεί από ελληνικούς θιάσους. Μέλος του Κέντρου Σημειολογίας του Θεάτρου και της Επιστημονικής Επιτροπής του περιοδικού «Θεατρογραφίες».

Η συνέντευξη παρουσιάστηκε στην ιστοσελίδα Onlytheater από την Σταυρούλα Κεντιέ.
Link συνέντευξης: www.onlytheater.gr/buzz/interview/item/i-dimiourgiki-diadikasia-tis-theatrikis-metafrasis

Κλωντέλ και Κάφκα του Φερνάντο Αρραμπάλ δύο θεατρικά έργα σε ενιαίο τόμο από τις εκδόσεις Ηριδανός

Κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ηριδανός δύο θεατρικά έργα σε ενιαίο τόμο, του Ισπανού γαλλόφωνου συγγραφέα Φερνάντο Αρραμπάλ. Πρόκειται για το Κλωντέλ και Κάφκα και το Γράμμα αγάπης, και τα δύο σε μετάφραση Νεκτάριου – Γεώργιου Κωνσταντινίδη.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα και το έργο του

Ο θεατρικός συγγραφέας Fernando Arrabal γεννήθηκε το 1932 στη Melilla του Ισπανικού Μαρόκου. Ζει μόνιμα (από το 1956) στο Παρίσι και γράφει στη γαλλική γλώσσα. Εκπρόσωπος του «Θεάτρου του Πανικού», έγινε διεθνώς γνωστός με το έργο του Νεκροταφείο αυτοκινήτων. Ο Φερνάντο Αρραμπάλ θα μπορούσε να ενταχθεί στη χωρία των δραματουργών του παραδόξου, αν όχι του παραλόγου.

Στο πρώτο έργο, Κλωντέλ και Κάφκα, ο Αρραμπάλ γράφει για μια φανταστική συνάντηση δύο μεγάλων μορφών της λογοτεχνίας στον «παράδεισο». Οι δύο συγγραφείς, εκπροσωπώντας τη δική του κοσμοθεωρία ο καθένας, διασταυρώνουν τα ξίφη τους, ενώ οι γυναίκες που σημάδεψαν τη ζωή τους εμφανίζονται και παρεμβαίνουν στο διάλογό τους.

Το δεύτερο έργο, Γράμμα αγάπης, βασίζεται σε αυθεντικό υλικό, την πραγματική αλληλογραφία του συγγραφέα με τη μητέρα του. Ένας σπαρακτικός μονόλογος στον οποίο περιγράφεται και αναλύεται η τραυματική σχέση μητέρας και παιδιού. Ο γιος κατηγορεί τη μητέρα του για το χαμό του πατέρα του στην Ισπανικό εμφύλιο. Συναισθήματα αγάπης και μίσους συγκρούονται αβυσσαλέα. Μέσα από το ιδιότυπο χιούμορ του Αρραμπάλ, ο σαρκασμός, η πίκρα, τα τραύματα και τα απωθημένα έρχονται στο φως.

Βιογραφικό σημείωμα μεταφραστή

Ο Νεκτάριος – Γεώργιος Κωνσταντινίδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1981. Αριστούχος διδάκτωρ του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (υπότροφος ΙΚΥ), κριτικός θεάτρου, μεταφραστής και καθηγητής γαλλικών, εκπονεί, από το 2016, μεταδιδακτορική έρευνα στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, με θέμα «Το γαλλόφωνο θέατρο στην ελληνική σκηνή του 21ου αιώνα».

Κείμενά του δημοσιεύονται σε επιστημονικά περιοδικά, εφημερίδες, και διαδικτυακές σελίδες που σχετίζονται με το θέατρο στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Μεταφράσεις γαλλόφωνων θεατρικών έργων έχουν εκδοθεί και παρουσιαστεί από ελληνικούς θιάσους. Είναι μέλος του Κέντρου Σημειολογίας του Θεάτρου και της Επιστημονικής Επιτροπής του περιοδικού «Θεατρογραφίες».

Πληροφορίες-παραγγελίες: Εκδόσεις Ηριδανός, Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα 106 79, τηλ: 210-3847660

Κυκλοφορεί το θεατρικό έργο του Αλφρέ ντε Μυσσέ «Λορεντζάτσιο» σε μετάφραση Νεκτάριου-Γεώργιου Κωνσταντινίδη από τις εκδόσεις Σοκόλη

Αλφρέ ντε Μυσσέ, Λορεντζάτσιο
Alfred de Musset, Lorenzaccio

Μετάφραση:  Νεκτάριος-Γεώργιος Κωνσταντινίδης
Επιμέλεια: Ανδρέας Στάικος
Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΣΟΚΟΛΗ

Το λαμπρότερο υπόδειγμα του ρομαντικού θεάτρου.
Η μελαγχολία της ματαιωμένης επανάστασης.
Η απελπισία ενός άλλου, αλλά εξίσου πολυσύνθετου, Άμλετ.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΣΟΚΟΛΗ το θεατρικό έργο του Αλφρέ ντε Μυσσέ «Λορεντζάτσιο» σε μετάφραση Νεκτάριου-Γεώργιου Κωνσταντινίδη και επιμέλεια Ανδρέα Στάικου.

Ο Λορέντζο, ο επονομαζόμενος υποτιμητικά Λορεντζάτσιο, πλήρης νεότητας, σαγήνης και χαρισμάτων, για να διασφαλίσει την εμπιστοσύνη και τη φιλία του τυραννικού και σεξομανούς δούκα Αλεξάνδρου των Μεδίκων, άρχοντα της Φλωρεντίας, μετέρχεται θεμιτά και αθέμιτα μέσα, εξυπηρετεί τις άνομες και χυδαίες ορέξεις του δούκα, εξευτελίζεται στον έσχατο βαθμό, προδίδει τις ιδέες και τις αρχές του… πριν τον δολοφονήσει.  Η μοναχική επανάσταση του Λορεντζάτσιο εναντίον της τυραννίας δεν συναντά την αποδοχή της «επαναστατημένης» κοινωνίας της Φλωρεντίας, και ο ήρωας ανταμείβεται με απόγνωση και θάνατο.

Λίγα λόγια για το έργο
Πρόκειται για ένα κατ’ εξοχήν πολιτικό έργο της ρομαντικής περιόδου γραμμένο το 1834. Η δράση εκτυλίσσεται στη Φλωρεντία το 1537.  Ο κεντρικός ήρωας, ο Λορέντζο συνεργάζεται ακόμη και με τον χειρότερο εχθρό του, ταπεινώνεται και εξευτελίζεται από την κοινή γνώμη, ακόμη και από την ίδια του την οικογένεια, προκειμένου να πετύχει τον στόχο του, που δεν είναι άλλος από την κατάργηση της τυραννίας στην πατρίδα του. Η τελική ηρωοποίησή του δεν αποσκοπεί σε προσωπικό όφελος. Η κοινωνία δεν είναι έτοιμη να δεχτεί την απελευθερωτική του πράξη. Είναι και ο ίδιος θύμα του ίδιου του αγώνα του. Το αλαλάζον πλήθος, μακράν του να συνειδητοποιεί την πράξη του Λορέντζο, τον καταδικάζει σε θάνατο. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η δίκαιη φωνή που εκφράζει την πολιτική ανυπακοή, σιωπά, ενώ ευνοείται η δύναμη της εξουσίας: Ο αγώνας του Λορέντζο αποδεικνύεται άγονος και μάταιος.

Απόσπασμα του έργου:
«Λορέντζο: Αν δεν ήσουν κουτσός ή τρελός, γιατί θα παρέμενες σε μια πόλη όπου εξαιτίας των ιδεών σου περί ελευθερίας, ο πρώτος τυχών υπηρέτης ενός Μεδίκου θα μπορούσε να σε σκοτώσει χωρίς να δώσει λογαριασμό;

Τεμπαλντέο: Αγαπώ τη μητέρα Φλωρεντία και γι’ αυτό θα παραμείνω εδώ. Το ξέρω ότι ένας πολίτης μπορεί να δολοφονηθεί μέρα μεσημέρι στη μέση του δρόμου γιατί έτσι αρέσει στους κυβερνήτες. Γι’ αυτό κουβαλάω στη ζώνη μου αυτό το στιλέτο».

Alfred de Musset, Lorenzaccio, Πράξη ΙΙ, Σκηνή 2

Σύντομο βιογραφικό σημείωμα μεταφραστή
N. Konstantinidis2Ο Νεκτάριος-Γεώργιος Κωνσταντινίδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1981. Αριστούχος διδάκτωρ του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (Υπότροφος ΙΚΥ), εργάζεται ως κριτικός θεάτρου, μεταφραστής και καθηγητής γαλλικών. Από τον Οκτώβριο του 2016 εκπονεί μεταδιδακτορική έρευνα στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ με θέμα «Το γαλλόφωνο θέατρο στην ελληνική σκηνή του 21ου αιώνα». Κείμενα και κριτικές του για το θέατρο δημοσιεύονται σε εφημερίδες, περιοδικά και διαδικτυακές σελίδες στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Συμμετέχει ενεργά σε ομιλίες και συνέδρια. Έχει υπογράψει μεταφράσεις γαλλόφωνων θεατρικών έργων που έχουν εκδοθεί και παρουσιαστεί από ελληνικούς θιάσους. Μέλος του Κέντρου Σημειολογίας του Θεάτρου και της Επιστημονικής Επιτροπής του περιοδικού «Θεατρογραφίες».

Σειρά: Παγκόσμιο Θέατρο
(σελ. 160, 11 ευρώ)
ISBN 978-618-5139-51-3
Δεκέμβριος 2016
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΟΚΟΛΗ
Σπυρίδωνος Τρικούπη 3-5
Αθήνα ΤΚ 106 83
τηλ/fax: 210 3805520-210 3822732
http: www.sokolis.gr
e-mail: mari@sokolis.gr

Lorentzatsio_Cover_PRESS_2

Passion theater_Errikos Mpelies

Κριτική Βιβλίου για τα «Δώδεκα άγνωστα μονόπρακτα» του Τέννεσση Ουίλλιαμς, μετάφραση Ερρίκος Μπελιές

 

 

Από τoν Νεκτάριο – Γεώργιο Κωνσταντινίδη, διδάκτορα του Πανεπιστημίου Αθηνών, κριτικό και μεταφραστή θεάτρου

 

Οι εκδόσεις «Ηριδανός» παρουσιάζουν δώδεκα ανέκδοτα μονόπρακτα του Τέννεσση Ουίλλιαμς σε μετάφραση Ερρίκου Μπελιέ.

Η φράση μας αυτή αποτελείται από ουδέτερες πληροφορίες στις οποίες δεν υπογραμμίζεται εκ πρώτης όψεως η συναισθηματική φόρτιση και γράφεται με σκοπό την ενημέρωση του κοινού που ενδιαφέρεται για το θέατρο, σε γενικές αλλά και σε ειδικές γραμμές. Οι γενικές γραμμές σχηματίζουν το πλαίσιο του εμπλουτισμού του πολιτισμού δια της προθέσεως ενός νέου «μέλους» στην κοινότητα του βιβλίου, ενώ οι ειδικές γραμμές αναφέρονται στον συγκεκριμένο εκδοτικό οίκο, στον επίσης συγκεκριμένο θεατρικό συγγραφέα καθώς και στον μεταφραστή.

Εκκινώντας από τις εκδόσεις «Ηριδανός» διαπιστώνουμε ότι, παρά την οικονομική κρίση και τα εγγενή και εξωγενή παρακλάδια της, οι εκδόσεις αυτές επιμένουν και οδηγούν το βιβλίο στις προθήκες των βιβλιοπωλείων και δεν αρκούνται στην «κοινή θέα» που προτείνει το διαδίκτυο. Όσο υπάρχουν λοιπόν εκδοτικοί οίκοι όπως ο «Ηριδανός» θα μυρίζουμε την ανυπέρβλητη γοητεία της μυρωδιάς του βιβλίου. Εδώ, εντοπίζουμε την πρώτη μας υπογράμμιση στο συγκινησιακό επίπεδο της αρχικής μας φράσεως. Πράγματι, το βιβλίο αντιστέκεται με όλες του τις δυνάμεις. Και με τη συγκίνηση αυτή προχωρούμε παρακάτω.

Στο βιβλίο συναντάμε δώδεκα άγνωστα μονόπρακτα, εκείνα που, σαν ανεπίδοτες επιστολές, μαραζώνουν στα συρτάρια ενός επίπλου. Και επειδή βρισκόμαστε στον χώρο του θεάτρου, το ανεπίδοτο αφορά στο απαρουσίαστο, στο έργο που γράφεται για τη σκηνή και που δεν πάτησε ποτέ το σανίδι γιατί μέχρι στιγμής κανείς δεν το ανακάλυψε για να ενδιαφερθεί. Άλλη μια συγκίνηση καθοδηγεί τη γραφίδα μας και βέβαια, αντικρίζοντας το όνομα του συγγραφέα, προσθέτει σε όλες τις σκέψεις και τα συναισθήματα την απορία που δεν λύνεται τελικά: γιατί έμειναν άγνωστα τα μονόπρακτα αυτά τόσα χρόνια;

Εντούτοις, τα δώδεκα μονόπρακτα είναι, στην κυριολεξία, δώδεκα λεπτεπίλεπτα μικρά κοσμήματα σπάνιας ομορφιάς και, δυνητικά, ξεχωριστής σκηνικότητας. Θα έλεγε μάλιστα κανείς ότι στον τόμο του «Ηριδανού» συμπυκνώνεται το όλον της δραματουργίας του Αμερικανού συγγραφέα, τον οποίο λάτρεψε (και λατρεύει) το ελληνικό κοινό. Όλες οι συμπλεγματικές γυναικείες φιγούρες, όλες οι Μπλανς Ντυμπουά, όλα τα υγρά καλοκαίρια, όλη η κουφόβραση του κλειστού χώρου, όλα τα τρυφερά αγόρια της αιώνιας εφηβείας και της ανείπωτης μοναξιάς. Η αρρώστια, η έρπουσα παρακμή της ψυχής και του σώματος, το τέλμα της συνείδησης του κόσμου, η φευγαλέα ματιά ενός ονείρου που προκρίνει τον εφιάλτη, συναποτελούν τα στοιχεία δια των οποίων εξυφαίνεται η ιδιότυπα σπαραχτική πορεία των προσώπων, στα οποία αναφέρεται η δραματουργία του Τέννεσση Ουίλλιαμς σε όλο της το εύρος.

Ενδεικτικά, το μονόπρακτο με τίτλο «Ο κύριος Πάρανταϊς» (1939) δραματοποιεί τη συνάντηση ενός μεγάλου αλλά παντελώς ξεχασμένου ποιητή με μια νέα κοπέλα που προτίθεται να τον «αναστήσει» μέσα από μια χαμένη ποιητική του συλλογή την οποία ανακαλύπτει σε ένα παλαιοπωλείο. Εντούτοις, ο ποιητής αρνείται την επιστροφή του στον κόσμο απορρίπτοντας συμβολικά την επάνοδο στην κοινωνία των ζωντανών υπάρξεων. Ο κύριος Πάρανταϊς αποτελεί μια απόπειρα του συγγραφέα να τοποθετήσει μια νοητική διαχωριστική γραμμή στο επίπεδο της σωματικής και ψυχικής παρακμής.

Εξάλλου, το ζήτημα της φθοράς απασχολεί και το μονόπρακτο «Ο Παλούκα», όνομα πρώην μεγάλου πυγμάχου και νυν ξεπεσμένου και ανίκανου, τον οποίο χρησιμοποιούν στις πυγμαχίες ως ένα είδος «πεθαμένου» αντίπαλου δέους, με μοναδικό κίνητρο τον πλουτισμό εκείνων που κερδοσκοπούν «στήνοντας» αγώνες. Το αίσθημα του οίκτου αποτελεί συνώνυμο της αναγκαστικής πορείας του ανθρώπου προς το αδήριτο μιας απάνθρωπης μοίρας. Το ίδιο συναίσθημα της μοιραίας κατάληξης απαντάται στο μονόπρακτο «Το μεγάλο παιχνίδι» (1936 – 1937) όπου ο συμβολισμός οδηγεί από έναν απλό ποδοσφαιρικό αγώνα στον αγώνα για την επικράτηση του ζωντανού, υγιούς ανθρώπου επί της ασθένειας, η οποία κερδίζει τελικά.

Εξάλλου, στο «Ροζ δωμάτιο» (1943), η αρχική μονοχρωμία του πολυσήμαντου χρώματος ροζ σηματοδοτεί την κομψή και γαργαλιστική χρωματική διευθέτηση της ερωτικής «φωλίτσας» του Άνδρα και της Γυναίκας στους οποίους προστίθεται λίγο αργότερα ο Νεότερος Άνδρας, σύμφωνα με τις ενδείξεις που προσδίδει στην ονοματολογία του μονόπρακτου ο συγγραφέας. Στην αρχή, ο «ερωτικός» χώρος εμφανίζεται σύμμαχος του ζευγαριού, μέχρι τη στιγμή όπου η γοητεία των πραγμάτων μετατρέπεται σε απογοήτευση. «Όλα έχουν κοκκινίσει από την ντροπή τους εδώ μέσα» θα πει ο Άνδρας ενώ η Γυναίκα συνεχίζει το καθημερινό καβγαδάκι της με επίκεντρο τη νόμιμη σύζυγο του μεσήλικα εραστή της!

Άλλωστε, στο μονόπρακτο με τίτλο «Η γυναίκα του χοντρού» (1938), ο Τέννεσση Ουίλλιαμς τοποθετεί το εστιακό σημείο σχετικών προβληματισμών του στην ώριμη γυναίκα, που ζει με τον κουρασμένο «εφ’ όλης της ύλης» σύζυγο και βιώνει καθημερινά ένα ερωτικό ψυχοφθόρο αδιέξοδο. Η Βέρα, στο μονόπρακτο αυτό, αρνείται, ωστόσο, να αποδράσει με τον νεότερο και θαλερό Ντέννις, από τον φόβο ίσως της αποτυχίας. Στο τέλος, επιλέγει τη ρουτίνα και τον ψυχαναγκασμό μιας «κακοστημένης» ζωής με τον χοντρό σύζυγο. Σύμφωνα με την εκτίμηση του Ερρίκου Μπελιέ, ο Τέννεσση Ουίλλιαμς καταπιάνεται στο εν λόγω μονόπρακτο με το αγαπημένο του θέμα προβάλλοντας την «ερωτική αγωνία» και όχι την «ερωτική δικαίωση».

Τα άγνωστα μονόπρακτα, που συστεγάζονται στον εκδοθέντα τόμο του «Ηριδανού» έτυχαν να μεταφραστούν από τον εξέχοντα μεταφραστή Ερρίκο Μπελιέ. Ο θάνατός του, στις 19 Απριλίου του 2016, βάζει τελεία και παύλα σε μια ολόκληρη εποχή του θεάτρου μας όπου η παρουσία του αποτελούσε προϋπόθεση και υπόσχεση σε ό, τι αφορά στη λειτουργικότητα του μεταφρασμένου λόγου. Εν ολίγοις, η υπογραφή του Ερρίκου Μπελιέ σηματοδοτεί την ορθή ελληνική γλώσσα, το ευθύβολο της σκηνικής απεύθυνσης και την προσήλωση στη θεματική του συγγραφέα. Παράλληλα, ο Έλληνας μεταφραστής και ποιητής κατόρθωνε πάντα να αποδίδει τη δομική ολοκληρία των έργων που μετέφραζε, σε όλο το χρωματολόγιο της αγγλόφωνης θεατρικής παραγωγής. Κατόρθωνε, δηλαδή, να αποδίδει την ποιητική και την υφολογία κάθε συγγραφέα, σε συνάρτηση με το κοινωνικο-ιστορικό περιβάλλον, που δημιουργεί συμμετρικά έναν δραματικό μικρόκοσμο δια του οποίου εκφράζεται μια ιδιάζουσα ατμόσφαιρα και μια χαρακτηριστική κοσμοαντίληψη.

Θεωρούμε, παρόλα αυτά, ιδιαίτερα γόνιμη τη «συνεργασία» του Μπελιέ με τον Τέννεσση Ουίλλιαμς, ο οποίος θα μπορούσε, σχετικά με τα άγνωστα μονόπρακτα, να ρωτήσει, με ηθελημένη απλοϊκότητα, όπως ο κύριος Πάρανταϊς: «Πώς έτυχε και βρήκατε αυτό το βιβλιαράκι;» Και ίσως ο Ερρίκος Μπελιές να απαντούσε: «Είδα το όνομά σας επάνω του. Μου κέντρισε τόσο τη φαντασία που το μάζεψα.».

Εν κατακλείδι, θα λέγαμε, ότι στο σύντομο αυτό σημείωμά μας συναντώνται η εκλογίκευση των γεγονότων που νοηματοδοτούν την πράξη και την αξία της μετάφρασης για το θέατρο, δεδομένου ότι η τέχνη της σκηνής είναι άμεση και διεκπεραιωτική στον ύψιστο βαθμό. Εξάλλου, η «συνομιλία» του Ερρίκου Μπελιέ με τον Τέννεσση Ουίλλιαμς ενισχύει έτι περαιτέρω την ανάγκη να συμπορευθούν λογική και ευαισθησία, έτσι ώστε να ξαναβρίσκει πάντα η θεατρική γραφή τη σκηνική ολοκλήρωση που της αναλογεί.

via tvxs.gr